Το καλοκαίρι σε κάθε άκρη της Ελλάδας είναι τόσο ιδιαίτερο όσο και το κάθε μέρος της. Μέσα στη ζέστη των καλοκαιρινών μεσημεριών αλλά και τη δροσούλα των όμορφων βραδιών υπάρχει μια γλυκιά απόλαυση εδώ και πολλές γενιές, το ελληνικό παγωτό. Τρεις είναι οι εταιρείες ελληνικού παγωτού που πρωταγωνιστούν εδώ και δεκαετίες το καλοκαίρι και παρά την κρίση δε σταμάτησαν να προσφέρουν τα γλυκά και δροσερά εδέσματα τους. Οι εταιρίες αυτές δεν είναι άλλες από την ΕΒΓΑ, τη ΔΕΛΤΑ και την ΚΡΙ-ΚΡΙ, που μαζί με την ΑΓΝΟ, η οποία δεν υπάρχει πια, περικλείουν την ιστορία του ελληνικού παγωτού.

ΕΒΓΑ

Η πρώτη ελληνική βιομηχανία γάλακτος

Με έδρα το Βοτανικό από το 1934 έως σήμερα, η ΕΒΓΑ αποτελεί την εταιρεία που έμαθε στο Έλληνα τι σημαίνει παγωτό και δε ελληνικό. Το 1934, λοιπόν, οι ελληνοαμερικανοί μετανάστες, αδελφοί Σουρακά ιδρύουν στην Αθήνα ένα εργοστάσιο παραγωγής παστεριωμένου αγελαδινού γάλακτος, το πρώτο στη ελληνική αγορά. Η αρχική επωνυμία του εργοστασίου ακούει στο όνομα Εθνική Βιομηχανία Γάλακτος. Οι τέσσερις από τους έξι αδερφούς Σουρακά έχοντας συγκεντρώσει από το Σικάγο την πείρα του παγωτού, που στις αρχές του αιώνα έχει εισαχθεί στις αμερικανικές αγορές από Ιταλούς πλανόδιους πωλητές, προσφέρουν στο ελληνικό κοινό κάτι πρωτόγνωρο.

παγωτό

Το πρώτο παγωτό

Το 1936 με την εταιρεία να σημειώνει ήδη επιτυχία στις πωλήσεις γάλακτος σε γυάλινο μπουκάλι, η Εθνική Βιομηχανία Γάλακτος λανσάρει στο ελληνικό κοινό το παγωτό ξυλάκι, το παγωτό σε κύπελλο, το χωνάκι με σοκολάτα και αμύγδαλο μαζί με το επάγγελμα του παγωτατζή λόγω της απουσίας ψυγείων. Η κίνηση της αυτή απογειώνει τη φήμη της και την καθιστά μοναδική καθώς το παγωτό ξυλάκι αποτελεί την πρώτη της ευρεσιτεχνία. Το νέο προϊόν θα αντιμετωπιστεί με δυσπιστία από τους Έλληνες αγοραστές και δε τους Αθηναίους καθώς θεωρούν ότι το παγωτό προκαλεί στομαχικές διαταραχές. Η Εθνική Βιομηχανία Γάλακτος όμως επικυρώνει τα παγωτά της υπογραφή του του Γενικού Χημείου του Κράτους.

Με υπόδειξη του Μεταξά από Εθνική γίνεται Ελληνική Βιομηχανία Γάλακτος. Όποιο κι αν ήταν το όνομα της, η ΕΒΓΑ λειτουργεί ασταμάτητα από το 1934 με εξαίρεση την περίοδο του πολέμου. Από το 1950 και μετά η ΕΒΓΑ πια αρχίζει να τρυπώνει σε κάθε σπίτι με το θεσμό “η ΕΒΓΑ της γειτονιάς”. Από τότε και στο εξής η ΕΒΓΑ καθιερώνει τη θέση της στην ελληνική αγορά και στις καρδίες φυσικά των Ελλήνων. Το 60’ είναι η χρονιά του σοκολατούχου γάλακτος και φυσικά του παγωτού ενώ το ’80 λανσάρεται η Καραμπόλα, παγωτό σε κυπελλάκι με δώρα και φυσικά το παγωτό καϊμάκι και τα οικογενειακά παγωτά. Έτσι ο Έλληνας έμαθε να τρώει και να αγαπά το παγωτό συνδέοντας το με το καλοκαίρι και τα ψυγεία της ΕΒΓΑ.

παγωτό

ΔΕΛΤΑ

1980, Εξάρχεια, κέντρο της Αθήνας, οδός Ζωοδόχου Πηγής

Σε ένα μικρό εργαστήριο γαλακτοκομικών προϊόντων παρασκευάζεται και διανέμεται γιαούρτι και γάλα στις γύρω περιοχές. Η επιχείρηση περνά από το θείο και τον πατέρα στο γιο κι έτσι το 1952 ο Αριστείδης Δασκαλόπουλος ιδρύει τη ΔΕΛΤΑ Γαλακτοκομική μια οικογενειακή επιχείρηση, που προσφέρει τις ίδιες υπηρεσίες με το αρχικό εκείνο εργαστήρι αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Το 1964 ο επιχειρηματίας αποφασίζει να κάνει ένα βήμα παραπέρα μεταφέροντας την επιχείρηση του στις σημερινές βιομηχανικές εγκαταστάσεις στον Ταύρο. Η παραγωγή παγωτού από την ΔΕΛΤΑ αρχίζει το 1967 με την ΕΒΓΑ και τη συνεταιρική ΑΣΤΥ να κυριαρχούν εδώ και χρόνια έχοντας το μονοπώλιο. Παρά τον ανταγωνισμό ο Αριστείδης Δασκαλόπουλος δεν πτοείται αρχίζοντας να δικτυώνεται και να προωθεί τα παγωτά του για αρχή στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας.

Η εδραίωση

Μετά από επιτυχίες και καινοτομίες στον τομέα του γάλακτος και της συσκευασίας η ΔΕΛΤΑ εδραιώνεται τόσο στην γαλακτοβιομηχανία της Ελλάδας όσο και στο ελληνικό παγωτό. Από τα πρώτα της παγωτά αποτελούν το παγωτό ξυλάκι Φλορεάλ, το οικογενειακό παγωτό Αλόμα που το βρίσκουμε μέχρι και σήμερα στα ψυγεία της ενώ ακολούθησαν οι πύραυλοι και τα παγωτά σάντουιτς. Ειδικά το Magnum όταν πρωτοβγήκε, αποτελούσε πρώτο σε πωλήσεις παγωτό της εποχής σε όλη την ελληνική αγορά.

ΚΡΙ-ΚΡΙ

Από ένα μικρό ζαχαροπλαστείο

Το 1954 στην περιοχή των Σερρών ο Γιώργος Τσινάβος αποφασίζει να ανοίξει ένα μικρό ζαχαροπλαστείο. Το ζαχαροπλαστείο αυτό διέθετε είδη ζαχαροπλαστικής φυσικά καθώς και δροσερά παγωτά στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Δε χρειαζόταν, όμως, να πάει κάποιος στο ζαχαροπλαστείο για να γευτεί τα ιδιαίτερα παγωτά του όπως το διάσημο «Κασσάτο» από πρόβειο γάλα σε κυπελλάκι. Μικρά χειροκίνητα καροτσάκια με πάγο και αλάτι, με πλανόδιους παγωτατζήδες να τα κινούν ξεχύνονταν στην πόλη προσφέροντας δροσιά και γεύση που έβγαζαν οι χειροκίνητες μηχανές.

παγωτό

Η εξέλιξη

Η έντονη δραστηριότητα και η δημιουργικότητα όμως της οικογένειας Τσινάβου μετέτρεψε αυτό το μικρό ζαχαροπλαστείο στην περιοχή των Σερρών στη μεγαλύτερη βιομηχανία παγωτών της Βόρειας Ελλάδας, τα παγωτά ΚΡΙ-ΚΡΙ. Τη δεκαετία του 60 τα πρώτα ηλεκτρικά ψυγεία με παγωτά ΚΡΙ-ΚΡΙ εμφανίζονται στις Σέρρες, ενώ το 1987 κατασκευάζεται το νέο εργοστάσιο της ΚΡΙ-ΚΡΙ για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων και φυσικά παγωτού. Τα παγωτά ΚΡΙ-ΚΡΙ άρχισαν έτσι να επεκτείνονται από τις Σέρρες, στην Ξάνθη και σε όλη την Ελλάδα φτάνοντας σήμερα μέχρι και αγορές του εξωτερικού, γνωρίζοντας έτσι στην Ευρώπη το ελληνικό παγωτό.

ΑΓΝΟ και ΑΣΤΥ

Στο παρελθόν υπήρξαν κι άλλες εταιρείες, που συνέβαλλαν στη βιομηχανία του ελληνικού τυποποιημένου παγωτού όπως η ΑΓΝΟ Βιομηχανία Γάλακτος Α.Ε. και η ΑΣΤΥ συνεταιρική. Τόσο η μια όσο και η άλλη πρόσφεραν με το δικό τους τρόπο καινοτόμα και γευστικά παγωτά στο ελληνικό κοινό.

Το ελληνικό παγωτό αποτελεί κομμάτι της ιστορίας και φυσικά του ελληνικού καλοκαιριού τόσο για τους Έλληνες όσο και για τους ξένους επισκέπτες. Δροσερό, νόστιμο και φυσικά ελληνικό, ό,τι κι αν λέει το περιτύλιγμα απ’ έξω, το ελληνικό παγωτό κρύβει μέσα του την προσπάθεια των οικογενειών και των εργαζομένων πίσω από αυτό.

Μάρω Σαμαρά

https://www.maxmag.gr

Advertisements